Gezi

Balkanlarda Otobüsle Sınır Geçişleri – Bölüm 2

Geçmiş zamanda yazdığım Bosna Hersek – Hırvatistan sınır geçişleri yazısıyla ilgili çok fazla mesaj aldım. Tabii bunların neredeyse tamamı Hırvatistan’a kaçak yollardan girebilme konusunda öneri isteyen mesajlardı, ben o şekilde gitmediğim için haliyle yardımcı olamadım. 2. Balkan gezimin ardından yine de sınırlarda yaşadıklarımı kısaca paylaşmak istedim, her ne kadar herhangi bir Avrupa Birliği ülkesine geçmemiş olsam da.

Makedonya, Karadağ ve Sırbistan’ı gördüğüm bu gezide 3 kez gece otobüsüne binip 1 veya daha çok kez sınır geçişi yaptım. İlki Üsküp’ten Podgorica’ya yaptığım yolculuktu. Üsküp zaten Kosova’ya çok yakın olduğundan Üsküp otobüs garından (Transporten Centar) minibüse bindikten yaklaşık 45 dakika sonra sınıra varıyorsunuz. Sınıra varınca içerideki herkesin kimlik ve pasaportları toplandı. Kalabalık olmadığımızdan işler kısa sürdü, 15 dakikada Kosova sınır kapısına geçtik. Elezhan veya Hani i Elezit kapısında Kosova polisi pasaportları topladı. Makedonya çıkışı için mühür vurulmadı, ama Kosova girişinde Kosova mührü vurulmuştu. Aracımız direkt Karadağ’a geçmek yerine bir de Arnavutluk topraklarına girdi, burada bir kez daha kontrole girdik, ardından pasaportlarımız bize gelmeden Karadağ’a girdik. Pasaportlarımız geldiğinde Arnavutluk mührü yoktu, Karadağ giriş mührü vardı.

İkinci yolculuğum Podgorica’dan Belgrad’a oldu. İki ülkenin iki sınır kapısında geçirdiğimiz toplam süre 50 dakika civarındaydı. Geçmiş tecrübelerime kıyasla kısa sayılabilir ama ilk kez burada otobüsün içinin deli gibi arandığını gördüm. Önce Karadağ, sonra Sırp polisi otobüse girip sadece pasaportları almakla kalmadı, otobüsün içini bayağı detaylı bir şekilde aradı. Üst bagajları, insanların el çantalarını ciddi ciddi karıştırdılar. Herhalde şüphelendikleri birkaç kişiyi de dışarı aldılar (ben son derece Ortadoğulu tipimle nasıl polislerin şüphesini çekmedim, hala şaşkınım). Aralardaki konuşmaları anlamadım ama ‘sigara’ gibi birkaç sözcüğü çözdüm. Acaba otobüste sigara vs. gibi kaçak mal mı arıyorlardı, onu bilemiyorum. Ama bana yönelik herhangi bir soruşturma olmadı. Pasaportuma sadece Sırbistan giriş mührü vuruldu (Gostun).

Sırbistan’ın Karadağ’la olan sınır kapılarından Gostun’da vurulmuş giriş mührü. Bu adı gittiğim her hostelde telaffuz etmek zorunda kalacaktım.

Son otobüs yolculuğum, Belgrad’dan Türkiye’ye dönüş uçağım için Üsküp’e gittiğim yolculuktu. Niş Ekspres’in otobüsünde birçok kişi Niş’te inince otobüsümüzde Makedonya’ya geçen sadece 4-5 kişi kalmıştı, bu yüzden Sırbistan çıkışında hep beraber otobüsten indik. Benim dışımda herkes kimlikle geçiyordu, tek pasaport bendeydi. Sırbistan sınır memuru pasaportumu incelerken hangi sınır kapısından ne zaman ülkeye giriş yaptığımı sordu, Gostun mührünü gösterdim. Biraz seyahat amacımla ilgili sorular sordu. Ve pasaportumu karıştırırken Kosova mührünü gördü. Son derece meraklı ve şüphelerini belli eden bir sesle “Kosovo?” dedi. Bunu derken eline meşhur ‘iptal’ mührünü almıştı bile. Makedonya’dan Karadağ’a geçerken otobüsün oradan geçtiğini, Kosova’da kalmadığımı anlattım. Zaten Sırbistan’a 3. bir ülkeden yaptığım girişi belgeleyen mühür meydandaydı, iptal mührünü basmadan pasaportumu geri verdi. Bu açıklamalarıma gerek bile yoktu elimde Sırbistan giriş mührü olduğundan. Makedonya kapısında da herhangi bir mühür vurulmadı. Böylece 1 hafta içinde 10. pasaport kontrolünden de geçmiş oldum.

Daha önceki Bosna-Hırvatistan yolculuklarımda zaman zaman denk gelmiştim, bagaja çanta koyarken ekstra para isteyebiliyorlar. Hırvatistan’da 8 kuna (yaklaşık 1 €) istemişlerdi mesela. Bu yolculuğumda Makedonya’da almadılar ama Karadağ ve Sırbistan’da istediler. Karadağ’da yine 1 € verdim. Sırbistan’da 150 RSD istediler, üzerimde yeterince dinar olmadığını söyleyince bagaja almadılar, yanında götür dediler. Otobüs boştu zaten, biraz canıma minnet oldu bu.

Sırbistan-Kosova Geçişi Hakkında

Anlattıklarım ne demek istiyor, onları biraz açıklamaya çalışayım. Öncelikle şu Kosova-Sırbistan mühür savaşına biraz açıklık getireyim bilmeyenler için. Bilindiği gibi Kosova 2008’de Sırbistan’dan bağımsızlığını ilan etti. Aralarında Türkiye’nin ve bazı AB ülkelerinin de bulunduğu bazı ülkeler bu bağımsızlığı tanıdı. Ancak elbette Sırbistan tanımadı, Sırbistan’daki bütün haritalarda, magnetlerde Kosova Sırbistan’a dahil gösteriliyor. Birçok duvarda, yolda spreyle yazılmış “Kosovo je Srbija” (Kosova Sırbistan’dır) türü yazıları bolca görüyorsunuz zaten. Bu nedenle Sırbistan’a Kosova üzerinden girmek isteyen bizim gibi 3. ülke vatandaşları sorun yaşıyor. Sırp veya Kosova vatandaşları için sorun yok, kimlikle iki tarafa da geçebiliyorlar. Olayın özü şuraya dayanıyor, Sırbistan hala Kosova’yı kendi toprağı olarak kabul ettiğinden Kosova üzerinden Sırbistan’a geçtiğinizde görevli Sırp memurları, pasaportunuzda bir ‘Sırbistan’ giriş mührü görmek istiyor. Ancak pasaportta sadece Kosova mührü varsa ülkeye nereden girdiğinizi ‘kestiremiyorlar’ ve ülkeye sokulmuyorsunuz. Sırbistan’a bu sebeple başka bir ülke üzerinden, Makedonya olur, Karadağ olur, Bulgaristan olur, bağımsızlığı Sırbistan devleti nezdinde tanınmış bir ülkeden geçmeniz gerekiyor. Kosova-Sırbistan sınır kapılarında geri çevrilenler bu söylediğim ülkelere yönlendiriliyor.

Kosova’nın Makedonya sınırındaki Hani i Elezit sınır kapısı giriş mührü
Bu da iptal edilmiş bir Kosova mührü. Resim bana ait değildir.

Ben bu mevzuyu bildiğim için Sırbistan’a ilk girişi Karadağ’dan yapacak şekilde planlarımı önceden belirlemiştim. Bu yüzden Karadağ’dan Sırbistan’a Gostun sınır kapısından girerken herhangi bir sorun yaşamadım. Aynı şekilde Sırbistan’dan çıkarken Kosova mührümü Sırp memur görmüş olsa da yine sorun çıkmadı. Önemli olan, son 3 ay içinde vurulmuş, geçerli bir Sırbistan giriş mührünü pasaportunuzda gösterebilecek durumda olmanız. Siz seyahat planınızı yaparken mutlaka bunu göz önünde bulundurun, lüzumsuz bir sorunla karşılaşmak istemiyorsanız Kosova’dan direkt Sırbistan’a geçmeye çalışmayın.

2. mevzu, pasaportlardaki mühürler konusu… Yukarıda anlattığım üzere bu eski Yugoslavya ülkelerinden (Arnavutluk hariç) birçok kez kapıdan girip çıkmama rağmen hiç çıkış mührü vurulmadı, sadece zaman zaman giriş mühürleri vuruldu. Buradan da bu ülkeler arasında bir çeşit sınır geçiş anlaşması olduğunu, bir eski Yugoslav ülkesinden başka bir eski Yugoslav ülkesine geçerken çıkış mührü vurulmadığını, -eğer son 3 ay içinde giriş çıkış yaptıysanız- bir başka eski Yugoslav ülkesine girerken giriş mührü de vurulmadığı sonucuna vardım. Kosova mührü tek istisna oldu, nedenini bilmiyorum. Ama burada istisna kaideyi bozmuyor desem yeridir. Yine de bu tür bir Balkan gezisi, pasaportunuzu bayağı karman çorman edecektir çünkü buralardaki memurlar boş buldukları yere mührü yapıştırıp geçiyor.

3. olarak da, 1. açıklamada belirttiğim mevzularla ilişkili bir başka konuya değinmek isterim. Sırbistan’da kaldığım hostellerde, oldukça ayrıntılı ve sorgulu bir check-in işlemine maruz kaldım. Hosteldeki görevli pasaportunuzdaki geçerli Sırbistan giriş mührünü mutlaka görüyor, ülkeye hangi kapıdan girdiğinizi anladıktan sonra bilgisayarlı sisteme giriş kapınızı, giriş tarihinizi ve diğer pasaport bilgilerinizi kaydediyor. 2 farklı şehirde 2 farklı hostelde kaldım ve 2 seferde de bu işlemler titiz bir şekilde tekrarlandı. Belgrad’daki hostelde işlemlerin yapıldığı bilgisayarın ekranını görme fırsatı buldum, benden önce girişi yapılan 20 kişinin 15 tanesi falan Suriye uyrukluydu. Bu aşırı kontrolün nedeni de Suriyeli göçmenler olsa gerek. Zaten Belgrad’daki otobüs garının hemen yanındaki parkta ‘çimlere basmayınız’ yazısının Sırpça, İngilizce ve Arapça yazılması, benim açımdan aydınlatıcı olmuştu.

Belgrad’daki bu parkın çimlerine bayağı bir Suriyeli basmış olsa gerek zamanında. Şu an ortam sakin.

Özet geçersem, eski Yugoslav ülkelerinden AB’ye girmiş Hırvatistan ve Slovenya’yı saymazsak bu ülkeler arasında otobüsle geçişler gayet rahat ve olanaklı. Sadece Kosova-Sırbistan gerginliğini aklınızda bulundurun, gereksiz bir dertle karşılaşmayın.

İletişim

Bu yazıyla ve diğer yazılarımla ilgili her türlü sorunuzu, yazıların altına yorum yaparak bana iletebilirsiniz.

12 Comments

  • murat girici

    merhabalar kendi aracımla türkiyeden kotora gitmek istiyorum geçeceğim ülke sınırlarında herhangi bir vize talep ediliyormu dönüş yaparsanız çok memnun olurum

    • Geç Kalmış Yolcu

      Merhabalar,

      O yönde arabayla ilerleyebilmek için Avrupa Birliği üyesi Yunanistan veya Bulgaristan’dan geçmeniz gerekeceğinden Schengen vizenizin olması gerekmektedir, üstelik arabayla geçişlerde vize almak için farklı belgeler talep edildiğini de belirteyim.

  • fatma betül

    merhaba, üsküpten karadağa otobüs seferleri günde kaç kez acaba ve ücreti ne kadardı siz gittiğinizde?

    • Geç Kalmış Yolcu

      Merhabalar Betül Hanım,

      Ben Üsküp’ten Podgorica’ya tam 1410 Makedonya Dinarı vererek gittim. Bu da 22-23 Euro civarı bir paraya tekabül ediyordu. Yanlış hatırlamıyorsam 2 otobüs vardı bu güzergahta günde, ama yaz aylarında kışa göre daha fazla sefer yapıldığını, kışın gidilmeyen bazı şehirlere yazın gidildiğini biliyorum. Sizin de gitmeden kontrol etmenizi öneririm bu seferleri.

      Keyifli gezmeler dilerim.

  • Gezgin

    Merhaba;Nisan sonu 4 gün Sırbistan,3 gün Üsküp gezimiz var.Belgraddan Üsküp’e giden otobüslerde herhangi bir sıkıntı oluyor mu girişte.
    Birde Kosova’ya Üsküp’ten günü birlik geçilebilir mi siyasi açıdan bu ülkeler bir sorun yaşıyor mu ?
    Şimdiden teşekkürler 🙂

    • Geç Kalmış Yolcu

      Merhabalar,

      Yazıda da belirttiğim gibi ben herhangi bir sıkıntı yaşamadım. Öte yandan ben gitmedim ama Üsküp Priştine arasında her gün çok sayıda otobüs çalışıyor ve iki ülke arasında herhangi bir sorun yok, rahatça gidilip gelinebiliyor.

      Size keyifli gezmeler dilerim.

    • Osman Nuri Okyay

      Aynı seyahati ben de ailemle birlikte Mayıs ortasında yapmayı planlıyorum, Belgrad’ dan Üsküp’ e hangi yolla geçtiğinizi seyahat sonrası bildirirseniz memnun olurum.

      • Geç Kalmış Yolcu

        Merhabalar Osman Bey,

        Belgrad’dan Üsküp’e Niş Ekspres’in gece otobüsüyle gitmiştim.

        Size keyifli gezmeler dilerim.

    • Geç Kalmış Yolcu

      Merhabalar,

      Üsküp’ten kalkıp Niş ve Belgrad yönünde giden otobüslerle Sırbistan’a geçebilirsiniz.

  • samet koca

    merhaba,

    üsküp hava Limanından araç kiralayarak karadağ a kadar seyahat etmeyi ve aracı tivat hava limana teslim etmeyi düşünüyorum, ülkeden çıkarken sorun olur?

    teşekkürler.

    • Geç Kalmış Yolcu

      Merhabalar, kendim araba kiralamadığım için sorunuza net bir yanıt veremem. Ancak öğrendiğim kadarıyla araba kiralama şirketleriyle konuştuğunuzda hangi ülkelerden geçecekseniz oralara gidiş için ‘green card’ adında bir belge düzenleterek sınır geçişlerini sağlamak mümkünmüş. Tabii arabayı aldığınız ülke dışında bir yere bırakma konusunu da şirketle konuşmanız gerekecektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir